Stel: je staat in juli voor de deur in Rotterdam, de aanhangwagen staat geladen, de kids zitten achterin, en je rijdt richting de Franse grens. Klinkt idyllisch, totdat je na drie uur in de file staat bij de péage van de A16, met 23% batterij over en geen zicht op een snellader. Dat is precies het scenario dat veel EV-bezitters niet doorzien. Ik zeg het niet om te pesten, maar omdat het écht anders werkt dan op papier.

De realiteit van lange afstand rijden in een EV

Laat ik beginnen met het meest misverstand: een EV is niet slecht geschikt voor vakantie. Maar het vereist een andere manier van plannen.

In een benzineauto stop je vijf minuten aan een pomp en je rijd door.

In een EV moet je rekening houden met laadtijden, beschikbaarheid van laadpalen, en de temperatuur die invloed heeft op je bereik. In de zomer, met airco aan, kan je reële range met 15 tot 25% dalen vergeleken met de WLTP-cijfers. Wat me opvalt is dat mensen vaak denken in termen van "kan ik erheen rijden", terwijl de betere vraag is: "hoeveel tijd kost de reis écht?" Een Renault Zoe uit 2019 doet Rotterdam-Marseille in één dag prima, maar je moet minstens twee keer stoppen om te laden.

Dat zijn twee keer 30 tot 45 minuten, afhankelijk van je stop. Reken op acht tot negen uur reistijd, tegenover zes uur in een verbrandingsauto.

Laadinfrastructuur: Frankrijk vs. Spanje

Frankrijk heeft een dichtwerk van snelladers langs de snelwegen. TotalEnergies, Ionity, Fastned — ze zijn er vrijwel overal.

De A6, A7, A9: je ziet ze voorbijkomen. In Spanje is het beeld minder rooskleurig. Tussen Madrid en de kust zijn er genoeg opties, maar als je de Baskenregio of Galicië op wilt, moet je echt goed plannen.

Wat je moet checken vóór vertrek

De app van Chargemap is daar onmisbaar. Eerlijk gezegd vind ik de situatie in Spanje nog te wisselend.

In Frankrijk weet je waar je aan toe bent: snelladers bij elke tweede service station.

In Spanje kan je op sommige trajecten 80 kilometer rijden zonder een snellader te zien. Dat is geen probleem als je een Tesla Model 3 Long Range rijdt met 580 kilometer bereik, maar in een Kia e-Niro uit 2019 met 370 kilometer reële range wordt het een rekensom. Drie dingen die ik altijd doe, en die je ook moet doen: Ten eerste: download de apps van Ionity, Fastned, en de lokale aanbieder (in Frankrijk vaak TotalEnergies, in Spanje Iberdrola of Repsol). Zorg dat je een account hebt en een betaalmethode gekoppeld.

Niet op de snelweg uitzoeken hoe het werkt. Tweede: plan je laadstops vooraf met A Better Route Planner of de ingebouwde navigatie van je auto.

Geen Google Maps, want die weet niet hoeveel energie je nog hebt. ABRP houdt rekening met verbruik, hoogteprofielen, en weersomstandigheden. Derde: neem een Type 2-kabel mee.

Niet alleen voor snelladers, maar ook voor langzame laadpalen bij campings of hotels.

In Zuid-Frankrijk en Spanje zijn er genoemde plekken waar je 's nachts via een gewoon stopcontact kunt laden. Traag, maar als je acht uur slaapt, kom je aan de volgende ochtend met 80% aan de andere kant.

De accu en de hitte: een ongemakkelijke waarheid

Hier wordt het technisch, maar het is belangrijk. Hoge temperaturen versnellen accudegradatie. Als je in juli of augustus naar het zuiden rijdt, staat je accu regelmatig bloot aan temperaturen boven de 35 graden.

Dat is niet fijn voor de levensduur, vooral bij oudere modellen zonder actieve koeling.

De Nissan Leaf uit de eerste generaties (2011-2017) is hier berucht om. Die heeft geen vloeistofkoeling.

Na vijf jaar en veel warmte zie je de batterijcapaciteit soms al met 20 tot 30% dalen. Een Leaf uit 2016 met een 30 kWh-accu die nog maar 22 kWh echt ophaalt? Die doet er niet meer naar Spanje.

Eerlijk gezegd zou ik die ook niet meer kopen als occasion, tenzij de prijs echt lager is dan je denkt.

De Hyundai Kona Electric en Kia e-Niro uit 2019-2020 doen het veel beter. Die hebben actieve koeling en een robuuster batterijbeheer. Die kun je zonder zorgen naar Marseille of Barcelona rijden. De Tesla Model 3 is daar ook sterk in, mede dankzij het geïntegreerde warmtepompsysteem dat de accu koelt wanneer nodig.

Praktische tips die niemand je vertelt

Boek je hotel met oplaadmogelijkheid. In Frankrijk zijn er steeds meer campings en hotels met een laadpunt op de parkeerplaats.

In Spanje is dat lastiger, maar platforms zoals ChargeHotels of gewoon een mailtje naar het hotel helpt vaak.

Rijd 's ochtends vroeg. De batterij is dan nog koel, de lucht is minder warm, en je verbruik is lager. Tussen 11:00 en 16:00 uur is het het heetst — stop dan, laad, en geniet van een lange lunch.

Conclusie: doen, maar dan wel slim

Dat is trouwens ook gezonder. En dit is misschien verrassend: neem geen aanhangwagen mee als je kunt. Een aanhangwagen kan je bereik met 30 tot 40% verlagen. Dat is enorm. Als je echt bagage ruimte nodig hebt, overweeg dan een dakbox of een grotere EV.

Een Volkswagen ID.4 of een Tesla Model Y biedt al veel meer ruimte dan je denkt.

Een EV meenemen naar Frankrijk of Spanje is absoluut te doen, ook als je elektrisch rijden met kinderen tot een succes wilt maken. Frankrijk is bijna makkelijk geworden.

Spanje vereist meer voorbereiding, maar is zeker haalbaar met de juiste auto en planning. De sleutel is dit: stop met denken in termen van bereik, en begin denken in termen van tijd. Als je accepteert dat je een lange rit met je elektrische auto plant, en je die extra tijd ziet als onderdeel van de reis — een koffie in Lyon, een lunch bij een laadstation in de Provence — dan wordt het geen beperking.

Het wordt een andere manier van reizen. En die manier is, eerlijk gezegd, vaak leuker.