De meeste mensen kijken bij een tweedehands elektrische auto naar de kilometerstand en de prijs. Logisch, denk je.

Maar die tellerstand zegt bijna niets over de gezondheid van de auto. De echte waarde zit in de accu. En die checken de meeste kopers helemaal niet. Dat is ook precies waarom je als koper snel kunt verliezen.

Een mooie Renault Zoe uit 2019 met 60.000 kilometer op de teller kan technisch gezien in slechtere staat zijn dan een Nissan Leaf uit 2018 met 90.000 kilometer. Het verschil? De manier waarop de accu is behandeld. En dat zie je niet in de advertentie.

Waarom de accu alles bepaalt

Een accu is het duurste onderdeel van een elektrische auto. Een nieuwe accu voor een Renault Zoe kost al snel 8.000 tot 12.000 euro.

Voor een Tesla Model 3 ligt dat nog hoger. Als de accu degradeert, daalt niet alleen je bereik — je verliest ook direct restwaarde. En dat is geld dat in je zak had gezeten als je het vooraf had gecontroleerd.

De meeste mensen denken: "Nou, die accu gaat gewoon leeg, toch?" Nee. Accus degraderen langzaam. Een accu van 100% capaciteit bij levering zit na vijf jaar vaak op 80 tot 90%.

Dat klinkt niet dramatisch, maar het betekent wel dat je 10 tot 20 procent minder rijdt.

SOH: het cijfer dat je moet kennen

Bij een auto met een oorspronkelijke range van 300 kilometer is dat een verschil van 30 tot 60 kilometer. Op een koude winterdag zelfs meer. Er is één getal dat je altijd moet opvragen: de State of Health, ofwel SOH. Dit percentage geeft aan hoeveel capaciteit de accu nog heeft ten opzichte van het origineel.

Een SOH van 90% is goed. 80% is acceptabel, maar dan moet de prijs daar ook naar zijn. Onder de 70%?

Dan loop je een risico dat de accu binnen een paar jaar vervangen moet worden. Hoe check je dat? Bij sommige merken kun je het zelf zien op het dashboard.

Bij de Nissan Leaf bijvoorbeeld zie je twaalf balkjes — hoe meer balkjes, hoe gezonder de accu.

Maar bij de meeste auto's heb je een OBD-scanner nodig. Die kun je kopen of lenen, of je laat het doen bij een gespecialiseerde garage. Het kost je een uur tijd en misschien vijftig euro.

Veel minder dan de verrassing van een kapotte accu na aankoop. Wat me opvalt is dat bijna niemand dit doet.

Mensen kopen een tweedehands EV alsof het een benzineauto is. Ze checken het onderhoudsboekje, kijken of de banden goed zijn, en rijden maar. Terwijl bij een EV de accu het hart is. En je controleert toch ook niet zonder onderzoek een hart?

Laadgedrag vertelt meer dan leeftijd

Hier wordt het interessant. Twee identieke Hyundai Kona Electric modellen, beide uit 2020, kunnen een compleet andere SOH hebben.

Het verschil zit in hoe de vorige eigenaar heeft geladen. Iemand die altijd tot 100% heeft opgeladen en de auto regelmatig heeft laten staan op 10% of minder, heeft meer schade aan de accu toegebracht dan iemand die altijd tussen de 20 en 80% is blijven rijden.

Snel laden via DC-snelladers is ook niet ideaal als je dat elke dag doet. Het versnelt de chemische veroudering van de cellen. Dus als je een tweedehands EV overweegt, vraag niet alleen naar de leeftijd en de kilometerstand.

De valkuil van lage kilometerstand

Vraag hoe de vorige eigenaar heeft geladen. Heeft hij thuis op een laadpaal gestaan, of altijd op snelladers langs de snelweg?

Heeft hij de auto volledig opgeladen, of hield hij het altijd op 80%? Die informatie zegt meer over de toekomst van de auto dan elke advertentie. Eerlijk gezegd vind ik dat mensen te snel enthousiast worden over een EV met weinig kilometers. "Maar die heeft maar 30.000 kilometer!" Ja, en hij heeft misschien ook drie jaar lang in een garage gestaan zonder opgeladen te worden.

Een accu die langdurig leeg staat, raakt beschadigd. De cellen verliezen dan capaciteit op een manier die soms onomkeerbaar is.

Een auto die regelmatig is gebruikt en opgeladen, is vaak een betere keuze dan een auto die stil heeft gestaan. Beweging is goed voor een accu. Net als voor ons, eigenlijk.

Prijs versus restwaarde: denk vooruit

Laten we het hebben over geld. Een tweedehands EV is goedkoper in aankoop, maar houd er rekening mee dat schade aan een elektrische auto duurder is om te repareren dan bij een benzineauto, en de restwaarde kan sneller dalen als de accu verouderd is.

Een Kia e-Niro uit 2019 met een gezonde accu houdt zijn waarde beter dan je denkt, juist omdat de actieradius nog steeds concurrerend is. Maar een Nissan Leaf uit 2017 met een SOH van 75%? Die verliest snel waarde, want de markt weet dat de accu op termijn aan vervanging toe is.

Wat ik zelf doe bij het beoordelen van een tweedehands EV: ik gebruik de ANWB EV-rijkosten calculator om alles goed door te rekenen.

Wat kost een eventuele accuvervanging, en hoeveel jaar rijden hou ik nog over? Als de aankoopprijs plus de verwachte accukosten lager uitkomt dan een vergelijkbaar model met een gezonde accu, dan kan het een goede deal zijn. Maar reken echt. Niet gokken. En check altijd of er nog fabrieksgarantie op de accu zit.

Bij de meeste EV's is dat acht jaar of 160.000 kilometer. Die garantie is goud waard, want een accuvervanging buiten garantie is het duurste wat je kunt tegenkomen.

Wat je moet doen vóór je koopt

Samengevat: als je serieus overweegt een tweedehands elektrische auto te kopen, doe dan minstens deze dingen.

Vraag de SOH op, of laat die checken. Onderzoek het laadgedrag van de vorige eigenaar. Controleer of er nog garantie op de accu zit. En stel de juiste vragen bij de dealer over de totale kosten — inclusief een mogelijke accuvervanging — en vergelijk die met andere opties op de markt.

Een Renault Zoe uit 2019 met een SOH van 88% en volledige garantie is vaak een betere deal dan een nieuwe Dacia Spring. Je krijgt meer range, meer ruimte, en je betaalt minders.

Maar alleen als je de accu hebt gecontroleerd. Want zonder die check koop je een lotenlot.

En dat is het laatste wat je wilt als je net een paar duizend euro hebt uitgegeven.