Je hoort het overal: een elektrische auto is goedkoper in gebruik. Klopt dat echt? Of is het net als bij die abonnementen waar je op het eerst gezicht geld bespaart, maar waar het na twee jaar toch door je loopt?

Ik heb de cijfers naast elkaar gelegd. Niet de roze variant met subsidie-optimisme, maar de harde realiteit met tellerstand, dieselprijs en de vraag hoe lang je de auto wilt houden.

Aanschafprijs: ja, die EV blijft duurder

Begin bij het begin. Een nieuwe elektrische auto kost gemiddeld rond de 48.000 euro in Nederland.

Denk aan een Volkswagen ID.3, Hyundai Kona Electric of Kia e-Niro. Een vergelijkbare benzineauto als een Golf of Focus? Die haal je tussen de 30.000 en 40.000 euro. Dat is een verschil van 8.000 tot 18.000 euro — voordat je ook maar één kilometer hebt gereden.

De lage-emissie automobielheffing helpt wel, maar maakt het verschil niet helemaal goed. En subsidies? Die worden kleiner, niet groter.

Dus reken niet op de overheid om het verschil te dichten. Wat me wel opvalt: de tweedehandsmarkt verandert het spel.

Een Renault Zoe uit 2019 met 300 kilometer reële range kun je vinden voor 18.000 tot 22.000 euro. Daarvoor zit je beter dan met een nieuwe Dacia Spring die net 15.000 euro minder kost op de zoekmachinedoorwaarde, maar waar je daarna ook echt minder auto voor terugkrijgt.

Brandstof: hier wint de EV — als je slim oplaadt

Laten we rekenen. Gemiddeld verbruikt een elektrische auto 18 tot 20 kWh per 100 kilometer.

Tegen een gemiddelde prijs van 0,30 euro per kWh — dat is realistisch als je deels thuis oplaadt en deels op een openbaar punt — kom je uit op ongeveer 5,50 euro per 100 kilometer. Een benzineauto die 6,5 liter per 100 kilometer drinkt, tegen een prijs van 1,90 euro per liter? Dat is 12,35 euro per 100 kilometer. Bij 15.000 kilometer per jaar maakt dat het verschil tussen ongeveer 825 euro (EV) en 1.850 euro (benzine).

Dat is meer dan 1.000 euro besparing per jaar. Maar. En dat is een grote maar.

Als je alleen maar op snelladers langs de snelweg oplaadt tegen 0,50 of zelfs 0,70 euro per kWh, dan krimpt die besparing flink.

Laadpalen bij dealers zijn leuk, maar een snellader onderweg telt zwaarder voor de dagelijkse praktijk. En die snellader betaal je uiteindelijk wel.

Onderhoud: minder bewegende delen, minder problemen

Dit is het punt waar eerlijk gezegd weinig discussie over is. Een elektrische auto heeft geen versnellingsbak, geen uitlaatsysteem, geen oliefilter en geen bougies.

De motor heeft één bewegend onderdeel. Dat scheelt. ANWB-cijfers laten zien dat een gemiddeld elektrisch auto 400 tot 600 euro per jaar kost aan onderhoud. Een benzineauto?

800 tot 1.200 euro. Remblokken gaan langer mee dankzij regeneratief remmen. Banden slijten iets sneller door het gewicht, maar het netto verschil blijft positief voor de EV. Echter — en dit vergeet bijna iedereen — de banden op een elektrische auto zijn vaak specifiek en duurder. Een set banden voor een Hyundai Kona Electric kost je gemiddeld 10 tot 20 procent meer dan voor de benzinevariant. Reken dat mee.

Verzekering: geen verschil om je druk over te maken

Verzekeringskosten zitten dicht bij elkaar. Een elektrische auto is niet per se duurder te verzekeren dan een benzineauto in dezelfke klasse.

Je betaalt naar leeftijd, postcode en schadegeschiedenis — niet naar wat er onder de motorkap zit.

Reken op 500 tot 1.000 euro per jaar, afhankelijk van je dekking.

Belasting: hier eist de EV zijn recht

Wegenbelasting? Vrijgesteld voor elektrische auto's.

Dat scheelt 300 tot 600 euro per jaar, afhankelijk van gewicht en provincie. Bijtelling voor een elektrische auto is ook lager dan voor een benzineauto met vergelijkbare waarde. Het mvo-tarief werkt eveneens in je voordeel als je een EV via je werkgever rijdt.

Dit is het sterkste economische argument voor een EV. Niet de brandstofbesparing, maar de belastingvoordelen.

En daar zit een addertje onder het gras: die voordelen zijn politiek bepaald.

Wat de overheid geeft, kan de overheid wegnemen.

De batterij: het olifantje in de kamer

De batterij is het duurste onderdeel van een elektrische auto. Vervanging kost tussen de 8.000 en 15.000 euro, afhankelijk van het model.

Moderne EV's hebben een garantie van 8 jaar of 160.000 kilometer op de batterij, maar wat daarna? De realiteit is dat de meeste accu's het langer doen dan verwacht. Nissan Leaf-batterijen uit 2018 laten zien dat degradatie optreedt, maar niet zo snel als vreesden.

Software-updates van fabrikanten als Hyundai en Kia hebben de batterijbeheer-systemen verbeterd, waardoor de levensduur toeneemt.

Dat vind ik trouwens een onderbelicht punt: software maakt het verschil tussen een accu die na zes jaar klaar is en een die na tien jaar nog 85 procent capaciteit heeft. Toch. Als je een tweedehands EV koopt, check altijd de State of Health van de accu. Een Zoe met 70 procent gezondheid is geen koopje, hoe goed de prijok er ook uitziet.

Restwaarde: het onvoorspelbare stuk

De restwaarde van elektrische auto's is lastig te voorspellen. Tesla's houden hun waarde relatief goed, maar een Nissan Leaf uit 2018 is bijna niks meer waard.

De technologie evolueert zo snel dat oudere modellen snel verouderen. Benzineauto's hebben een voorspelbaarder tweedehandsmarkt.

Je weet min of meer wat een vijf jaar oude Golf nog waard is. Bij EV's is dat gokken.

De optelsom: wie wint het?

Laten we het concreet maken. De totale eigendomskosten van je elektrische auto berekenen over 15.000 kilometer per jaar en vijf jaar bezit, waarbij we een EV van 45.000 euro vergelijken met een benzineauto van 35.000 euro: De EV bespaart je ongeveer 1.000 euro per jaar aan brandstof, 400 euro aan onderhoudskosten voor de Renault Megane E-Tech vergeleken met een Toyota Corolla en 400 euro aan belasting.

Dat is 1.800 euro per jaar, 9.000 euro over vijf jaar. Genoeg om het aanschafverschil grotendeels goed te maken. Maar dan moet je nog steeds rekening houden met mogelijk lagere restwaarde en de onzekerheid rond de batterij.

En als je geen mogelijkheid hebt om thuis op te laden, krimpt je besparing verder. Conclusie? Een elektrische auto is op lange termijn financieel aantrekkelijk, maar alleen als je het juiste profiel hebt: thuislading, gemiddeld tot veel kilometers, en minimaal vijf tot zeven jaar bezit.

Rijd je weinig, heb je geen laadmogelijkheid thuis, of hou je je auto altijd kort? Dan blijft een benzineauto — of een goedkopere EV-occasion — de slimste keuze.