Je koopt een elektrische auto met een WLTP-range van 400 kilometer. Na een week rijden merk je dat je met dezelfde accu nog net 280 kilometer haalt.

Geen paniek — je accu is niet kapot. De test is gewoon niet bedoeld voor de echte wereld.

Wat is de WLTP eigenlijk?

WLTP staat voor Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure. Het is de Europese standaard om het energieverbruik en de range van auto’s te meten.

De test vervouwde de oude NEDC-cyclus, die al lang niet meer realistisch was.

WLTP is beter, maar nog steeds geen afspiegeling van hoe jij rijdt. De test wordt uitgevoerd op een rollenbank in een laboratorium. De auto staat stil, maar de wielen draaien.

Er wordt gereden volgens een vast ritme: stad, buitenshuis en snelweg. De temperatuur is constant 23 graden. Geen wind. Geen heuvels. Geen airconditioning. Geen passagiers. Geen bagage. Kortom: een ideale wereld. En in die ideale wereld presteert elke auto optimaal.

Waarom klopt het niet?

Er zijn een aantal redenen waarom de WLTP-range hoger is dan wat je in de praktijk bereikt. Sommige zijn technisch, andere gewoon menselijk.

1. De test is koud — letterlijk

Tijdens de WLTP-test staat de verwarming uit. De airconditioning ook. Maar stel: het is vijf graden buiten en je moet de ruit ontdooien.

Dan verbruikt alleen de verwarming al snel 2 à 3 kilowatt per uur. Bij een kleine accu van 40 kilowattuur is dat snel 10 procent van je bereik. In de zomer met airco is het vergelijkbaar.

2. Snelweg rijden kost veel meer

Wat me opvalt is dat fabrikanten hier amper over communiceren. Ze verkopen de auto met die mooie WLTP-cijfers, maar de kleine lettertjes over temperatuurimpact zijn nergens prominent te vinden. De WLTP-cyclus bevat een snelwegfase, maar die gaat tot maximaal 130 kilometer per uur. In de praktijk rijden veel mensen harder, of zitten lang in files waar je steeds moet accelereren.

En hoe harder je rijdt, hoe exponentieel het energieverbruik stijgt. Bij 130 km/u verbruik je makkelijk 30 procent meer dan bij 100 km/u.

3. Accu en temperatuur zijn onlosbare vrienden

Neem de Hyundai Kona Electric uit 2020. WLTP-range: 484 kilometer. Maar op de snelweg bij 120 km/u en 10 grades buiten?

Dan kom je rond de 320 kilometer. Dat is een derde minder. Een lithium-ionaccu werkt het beste tussen de 20 en 30 graden.

4. Banden en belading tellen mee

Onder de 10 grades daalt de efficiëntie merkbaar. Bij vrieskou kan je 20 tot 30 procent minder range halen.

En dan hebben we het nog niet eens over het laden in de kou — dan gaat het ook langzamer. De Renault Zoe heeft bijvoorbeeld geen actieve temperatuurregeling van de accu. Het verschil in rijbereik tussen zomer en winter voel je dan direct.

De Nissan Leaf uit 2018 heeft dat ook niet. Pas latere modellen, zoals de Kia e-Niro en de Hyundai Kona Electric vanaf 2021, hebben een warmtepomp.

Dat maakt een wereld van verschil. De WLTP-test wordt gedaan met een lege auto, optimale bandenspanning en nieuwe banden.

5. Rijgedrag is de grootste factor

Maar zit je met twee passagers en een kofferruimte vol bagage? Dan weegt je auto 200 kilo meer. En rij je met winterbanden of versleten profiel?

Dan is de rolweerstand hoger. Eerlijk gezegd is dit verschil kleiner dan je denkt — misschien 5 tot 8 procent. Maar het draagt bij aan het totale plaatje. Dit is waar het echt om draagt.

Wie rustig rijdt, gebruikt regelmatig het energiewinstsysteem en vermijdt harde acceleraties, komt het dichtst bij de WLTP-range.

Wie sportief rijdt en veel gebruikmaakt van de directe elektrische aandrijving, zal sneller 25 procent onder de testwaarde uitkomen. Dat vind ik trouwens het meest eerlijke punt: de auto is niet slecht getest. Wij rijden gewoon anders dan een laboratoriumcyclus.

Hoe schat je je echte bereik?

Er is geen formule die perfect werkt, maar er zijn wel manieren om realistischer te kijken. Ten eerste: de ANWB heeft een brandstofverbruikscalculator waar je eigen gegevens kunt invullen.

Die geeft al een beter beeld dan de WLTP-cijfers. Ten tweede: kijk naar ervaringen van andere gebruikers.

Op forums en in Facebookgroepen delen eigenaren van EV’s hun werkelijke bereik onder verschillende omstandigheden. Die data is goud waard. En ten derde: houd zelf bij wat je verbruikt. De eerste maanden noteer je nog niet alles, maar na een jaar weet je precies wat je auto doet in de winter, op de snelweg of in de stad.

Wat betekent dit voor occasions?

Als je een tweedehands EV koopt, is het extra belangrijk om niet blind te vertrouwen op de WLTP-range. Een auto van 2019 met een opgegeven range van 300 kilometer kan in de praktijk — met een verouderde accu en in de winter — nog maar 180 kilometer halen. Daarom kijk ik altijd naar de combinatie van tellerstand, accustatus en leeftijd.

Een Nissan Leaf uit 2019 met 60.000 kilometer op de teller en een gezonde SOH (State of Health) van 85 procent is een betere deal dan dezelfde auto met 120.000 kilometer en 70 procent SOH.

De accu is het hart van de auto. En die veroudert, zeker als je vaak stilstaat en je afvraagt: verliest een elektrische auto in de file extra energie?

Conclusie

De WLTP is een nuttige benchmark, maar geen belofte. Het is een test onder ideale omstandigheden, en wij rijden niet in een laboratorium. Verwacht daarom altijd 20 tot 30 procent minder dan wat op het display staat.

In de winter zelfs meer. Maar laat je niet ontmoedigen.

Zelfs met een realistisch bereik van 280 kilometer in plaats van 400, rijd je nog verder dan de meeste mensen dagelijks nodig hebben. En als je thuis kunt laden, is bereik minder kritiek dan je denkt.

De WLTP is een beginpunt. Niet het eindpunt. Door je rijstijl aan te passen voor maximaal bereik, haal je bovendien altijd het onderste uit de kan.